Hoe verduurzamen we monumentale gebouwen zónder hun karakter aan te tasten? In Vlaanderen en Nederland ligt een grote kans in iets dat er altijd al was: water.
Veel kastelen, hoeves, landgoederen en historische stadsgebouwen liggen direct aan grachten, beken of rivieren. Daar biedt aquathermie een stille, ruimtelijke en duurzame oplossing. Ideaal voor plekken waar zonnepanelen of buitenunits niet passen.
Sinds eind 2025 werkt Waterprof met acht erfgoed- en natuurorganisaties samen, binnen het Interreg-project: Aquathermie-energie in erfgoed. We onderzoeken, verbinden en realiseren vijf demonstratieprojecten die laten zien hoe je erfgoed duurzaam kunt verwarmen zonder verlies van ruimtelijke of historische kwaliteit.  

Vijf monumenten, vijf vragen, één oplossing
Binnen het project verduurzamen we vijf sterk verschillende erfgoedsites:

• Hoeve Nemerlaer (Oisterwijk) – ruraal erfgoed aan een beek
• Kasteel van Westmalle (Malle) – landgoed met slotgracht
• Heilige Geestgebouw (Lier) – religieus erfgoed in een historische binnenstad
• Citadel van Diest – militair erfgoed aan de Demer
• Industrieel Museum Zeeland – vooruitstrevend en publiekstoegankelijk museum

De variatie in waterlichamen (beek, gracht, vliet, rivier) en gebouwtypen levert een unieke kennisbasis op voor aquathermie in erfgoed. Wat we hier leren, is straks toepasbaar in heel Nederland en Vlaanderen.  

De rol van Waterprof
Waterprof draagt bij met:

• Kennisverspreiding – o.a. via een praktische toolkit
• Verbinden van partijen – via een Community of Practice (CoP)
• Netwerkbijeenkomsten – om inzichten, ervaringen en resultaten breed te delen   

Zo bouwen we aan een toekomst waarin erfgoed en duurzame energie hand in hand gaan.