Hoe koppel je energietransitie en klimaatadaptatie?

De druk op de publieke ruimte in Nederland wordt steeds groter. Er spelen veel opgaven en transities die gelijktijdig op hetzelfde aantal vierkante meters moeten plaatsvinden. Denk aan woningbouw, biodiversiteit, infrastructuur, ruimtelijke ordening, energietransitie en klimaatadaptatie. Er wordt steeds vaker gesproken over het verbinden van opgaven om transities in de openbare ruimte te versnellen.

Hoe en waar vinden de professionele werelden elkaar in de praktijk? Hoe zo’n verbinding er precies uit? En wat zijn handelingsperspectieven voor waterbeheerders?

Koppelen van doelstellingen is vooral pionieren. Projecten waarin een koppeling tussen energietransitie en klimaatadaptatie is gemaakt zijn op twee handen te tellen. Dat is op zich vreemd. De verscheidenheid van de onderwerpen biedt ruimte voor veel koppelmogelijkheden. Een voorbeeld daarvan is bijvoorbeeld een groen-blauwe maatregel in combinatie met zonnepanelen. Binnen de openbare ruimte liggen veel meer kansen, maar hoe benutten we die? Onderstaand de belangrijkste 5 lessen uit ons onderzoek dat ook in de H2O is gepubliceerd.

We helpen je op weg aan de hand van 5 stappen.

Stap 1: Weet waar je collega mee bezig is

We kennen allemaal ons eigen beheerprogramma, maar kennen we dat ook van de andere afdeling? Nee, is daarop vaak het antwoord. Meekoppelkansen ontstaan als je weet welke activiteiten vanuit de verschillende beheerprogramma’s uitgevoerd moeten worden en waar deze worden gerealiseerd. Kortom, wat, waar en wanneer gaat mijn collega iets uitvoeren en kan ik daar slim op aanhaken?

Stap 2: Leer van en met elkaar

Iedere afdeling is weer net anders. We werken op een andere manier, hebben eigen werkprocessen en procedures waar we ons aan moeten houden en ook de financiering voor projecten is anders geregeld. Investeer tijd in elkaar, ga met elkaar op pad en deel ideeën. Daarmee doorbreek je muurtjes tussen afdelingen, kunnen werkprocessen beter op elkaar worden afgestemd en leer je bovenal elkaars taal spreken.

Stap 3: Ga op zoek naar de gezamenlijke win-win

Ieder project heeft haar eigen context. Denk hierbij aan de omvang, de locatie, de financiering, processen en procedures. Waar begin je? Welke opgaven zijn leidend? Een koppeling start bij gedeelde urgentie. Zoek elkaar op in gebiedsprocessen en deel je ambities en doelen. Participeer en kom samen tot nieuwe ideeën en ontdekkingen.

Stap 4: Verrijk je idee

Koppelingen gaan vaak over het combineren van technische maatregelen. Lokale behoeften worden sosm vergeten. Ideeën worden alleen uitgevoerd als daar geld en draagvlak voor is. Onderzoek laat zien dat werken vanuit sociaal-maatschappelijke opgaven meer succes oplevert. Inventariseer welke mogelijke kansen andere partijen zien. Ga met je idee onder de arm naar verschillende belanghebbenden. Denk aan burgers, bedrijven, interne afdelingen of andere organisaties en tast de mogelijke interesse af. Daar waar mogelijk kun je zelfs de ideeën of plannen al aanpassen zodat de taart wat groter wordt en het draagvlak langzaam groeit.

Stap 5: Pionier

Zien eten, doet eten. Zolang iets op papier staat leeft het niet. Soms moeten we dingen ook gewoon proberen. Begin dan ook klein, houdt het controleerbaar en zorg dat je ontwerp ruimte behoud voor aanpassingen mocht er iets mis gaan. Ben ook open over het feit dat niet alles werkt zoals je zou willen dat het werkt. Ongeacht, is het belangrijskte van alels dat je wat ziet gebeuren. Bewoners kunnen kijken hoe het werkt, collega’s ervaren hoe iets tot stand is gekomen en anderen kunnen weer leren van de werking.

 

Blog

Duik met ons in de kern van community management. Wij zijn op zoek naar het antwoord op de vraag ‘Hoe creëer ik een lerend netwerk?’. De komende periode gaan wij in gesprek met experts en ervaringsdeskundigen over de uitdagingen die wij tegenkomen in ons werk als community managers. Hoe verbind je stakeholders? Wie betrek je […] Lees meer

Aanjagen van klimaatadaptatie

Julian 17/11/2022

Waterprof zet haar Community Manager  in om woningbouwcorporaties, lokale samenwerkingen, en gemeenten te verbinden en te activeren voor een klimaatadaptieve leefomgeving. Wij ondersteunen de initiatieven van gemeenten en waterschap Amstel Gooi en Vecht door het opzetten van bijeenkomsten, ontsluiten van behoeften en aanwezige kennis bij woningbouwcoöperaties en dragen zorg voor het delen van deze inzichten. […] Lees meer

Blog

Laat de maakbaarheid los. ’Is er teveel water, dan voeren we dat toch af?’ ’Is er te weinig water, dan pompen we dat toch op?’ In mijn ogen vatten deze twee zinnen goed samen hoe er door velen naar ons waterbeheer wordt gekeken. Het laat duidelijk zien dat we in een maakbare en controleerbare wereld […] Lees meer

Klimaat
Water en bodem sturend. Een meanderende rivier, ruimte voor de rivier, betere ecologie.

Meer sturing vanuit water en bodem in Brabant Schoon, voldoende en veilig water en een vitale bodem zijn essentiële bouwstenen voor een duurzame leefomgeving. Met deze bouwstenen wordt binnen Brabant gebouwd aan een aantrekkelijk, economisch vitaal en toekomstbestendige provincie. Binnen de provincie voldoet de kwaliteit van het water nog nergens aan de doelen die zijn […] Lees meer

Klimaat

Restwaterscan

Wessel 17/11/2022

Restwaterscan – hergebruik van reststromen water Het teveel aan water dat valt op een andere plek of tijdstip gebruiken. Met de restwaterscan brengen we de hoeveelheden restwater in beeld en onderzoeken we waar het later kan worden ingezet. Dit doen we binnen de Waterbank. Waarom een restwaterscan? Nederland verdroogt en tegelijkertijd voeren we grote hoeveelheden […] Lees meer

Omgeving

De vraag naar drinkwater stijgt! Sinds 2021 werken we aan de toekomst van de drinkwatervoorziening van Amsterdam en omgeving, binnen de volgende projecten: de uitbreiding van de winning in de Amsterdamse Waterleiding Duinen en het temmen van de brakke kwel. AWD 70-75 Binnen vijf jaar wil Waternet de productiecapaciteit in het duin uitbreiden van 70 […] Lees meer

Omgeving

Samen in een sterk veenweidegebied Wij zijn actief in de begeleiding van verschillende gebiedsprocessen in het veenweidegebied. Het mooie hieraan is, is dat we beweging kunnen brengen en houden in taaie processen. Het gaat over toekomstbestendige inrichting van polders, met ruimte voor de landbouw én natuur. Maar zijn we niet teveel aan het praten met […] Lees meer

Energie

De technieken bestaan, het beleid ligt klaar en iedereen voelt de urgentie. We moeten aan de slag met de energietransitie en klimaatadaptatie. Hoe ontdekt je koppelkansen voor deze gebiedsopgaven? Met kennis uit de praktijk ontdekken we hoe je werk-met-werk maakt. De druk op de publieke ruimte in Nederland wordt steeds groter. Er spelen veel opgaven […] Lees meer

Energie

Friesland wil aquathermie regio van Nederland – en zelfs Europa – worden. Waterprof heeft deze ambitie samen met gemeenten, waterschap en provincie vertaald naar een concreet actieprogramma. We versnellen collectieve warmteprojecten met aquathermie en faciliteren nieuwe initiatieven.  Op dit moment gebruiken bijna alle woningen in Fryslân aardgas voor verwarming, warm water en om te koken. […] Lees meer

Energie

In 2030 kan 15% van de aardgasvrije woningen en gebouwen gebruik maken van aquathermie. Als verbinder in het netwerkbureau werkt Waterprof samen met overheden, bedrijven en kennisinstellingen aan governance en financiering van aquathermie.  Het Netwerk Aquathermie (NAT) ontwikkelt en deelt kennis over aquathermie: de winning, opslag en distributie van duurzame warmte en koude – ofwel […] Lees meer

Klimaat

Waterprof ondersteunt de gemeente Noordenveld bij het opstellen van de lokale klimaatadaptatiestrategie. Samen maken we ons sterk voor een klimaatbestendige en water robuuste gemeente in 2040. We bouwen voort op het programma Duurzaam Noordenveld en werken samen toe naar een gedragen strategie en uitvoeringsagenda.   De gemeente Noordenveld heeft de ambitie om in 2040 de […] Lees meer

Energie

De realisatie van duurzame collectieve warmtesystemen helpen versnellen. In het leer- en ontwikkelprogramma werkt Waterprof met Helder en Duidelijk aan de organisatie van Communities of Practice bijeenkomsten en kennisdeling rondom leerervaringen over participatie en organisatiemodellen. Lees meer

Energie
Water en bodem sturend. Een meanderende rivier, ruimte voor de rivier, betere ecologie.

Langs de grote rivieren zoals de Maas, IJssel en Rijn liggen veel kansen voor aquathermie. Waterprof heeft voor de Vereniging Nederlandse Riviergemeenten 70 transitievisies onder de loep genomen om te zien waar aquathermie wel of niet in beeld is als optie voor duurzame warmte. Lees meer

ENERGIE

In het programma INNOZOWA wordt kennis opgedaan over de techniek en ecologie van drijvende zonnepanelen op water. Waterprof zorgt voor de kennisdeling en communicatie rondom de uitkomsten van de proefopstellingen. Lees meer

Energie

Hoe was het om af te studeren bij Waterprof? Wat vond je het leukst/minst leuk? Ik kan niks anders zeggen dan dat het afstuderen bij Waterprof mij uitstekend is bevallen. De hechte groep collega’s, hun expertise, betrokkenheid en gezelligheid hebben ervoor gezorgd dat ik een goede en leerzame tijd heb gehad. Ik ben dankbaar voor […] Lees meer

ENERGIE

Proactief aan de slag met aquathermie! Waterprof heeft HHNK ondersteund op gebied van aquathermie door kansrijke locaties te verkennen met gemeenten en collega’s op te leiden over de techniek en organisatie van aquathermieprojecten. Lees meer

Energie

Hoe Koppel je energietransitie en klimaatadaptatie? De druk op de publieke ruimte in Nederland wordt steeds groter. Er spelen veel opgaven en transities die gelijktijdig op hetzelfde aantal vierkante meters moeten plaatsvinden. Denk aan woningbouw, biodiversiteit, infrastructuur, ruimtelijke ordening, energietransitie en klimaatadaptatie. Er wordt steeds vaker gesproken over het verbinden van opgaven om transities in […] Lees meer

Visueel advies

Visualisatie van processen voor watermanagement in Ethiopië Waterschap Zuiderzeeland werkt via Blue Deal projecten nauw samen met partners in Ethiopië aan watermanagement. Daarbij worden twee complexe processen opgezet. De holistische processen zijn complex door het aantal stappen, stakeholders en omvang van het gebied. Waterprof heeft deze processen gevisualiseerd. Doel van de visualisatie: Zicht krijgen in […] Lees meer

Omgeving

Bodemkartering met helikopter Marc en Chakira werken namens Waterprof aan het innovatieproject Temmen van de Brakke Kwel. Een project waarbij onderzocht wordt of het brakke kwelwater in de Horstermeerpolder opgepompt kan worden voordat het de oppervlakte bereikt. Het doel: Dit water gebruiken om drinkwater van te maken; De kwaliteit van het oppervlaktewater te verbeteren zodat […] Lees meer

Academy

Mbo-verkenning MBO’ers zijn van vitaal belang voor de Topsector Water en Maritiem. De vraag naar technisch geschoold personeel is dan ook groot, maar de instroom of doorstroom naar de sector is beperkt. Voor de WO en HBO studenten zijn diverse programma’s ontwikkeld om de Topsector Water en Maritiem te versterken, op MBO niveau is dit […] Lees meer

nieuws

Roadmap Aquathermieprojecten

Jeroen 17/11/2022

Onze afstudeerder Tjerk-Jan zwaait af Kan je kort iets vertellen over je onderzoek? Een half jaar geleden was ik op zoek naar een interessant afstudeeronderzoek voor mijn opleiding Energy for Society aan de Hanzehogeschool in Groningen. Toen ik een reactie kreeg van Waterprof, was mijn enthousiasme direct gewekt: ze hadden een vraagstuk over aquathermie, een […] Lees meer

Omgeving
Omgevingsmanagement Dijk Waver

Dijkverbeteringen Rondehoep

Bart 17/11/2022

Polder Rondehoep dankt haar naam aan haar vorm. Deze polder wordt omringd door bijna 17 km dijk die ontzettend populair is bij fietsers – “rondje rondehoep”. Net als iedere dijk moeten ook deze dijken worden onderhouden. In opdracht van Waternet voert Waterprof het omgevingsmanagement uit voor circa 11 km dijk. We ondersteunen het proces van […] Lees meer

Omgeving

Noodinlaat Rondehoep

Bart 17/11/2022

De Rondehoep wordt ingericht als noodoverloop, in sommige gevallen ook wel calamiteitenberging genoemd. De polder kan in tijden van nood onder water worden gezet om elders in het stroomgebied van de Amstel schade te voorkomen. De polder kan met de noodinlaat onder water worden gezet. Waterprof ondersteunt Waternet bij het ontwerp en de realisatie van […] Lees meer

Klimaat

Klimaatadaptatie strategie Hoe zorgen we ervoor dat we in de gemeente Aalten prettig kunnen wonen, werken en leven, ondanks een veranderend klimaat? In 2050 moet iedere gemeente klimaatbestendig en waterrobuust zijn ingericht, ook de gemeente Aalten. Maar waar wat moet je doen, wat wil je realiseren en bovenal met wie werk je daarin samen? Waterprof […] Lees meer

Omgeving
Omgevingsmanager

Quickscan omgeving

Wessel 17/11/2022

Snel zicht op stakeholders en netwerk De Quick-scan omgeving is een vast format om de omgevingsuitdagingen in kaart te brengen. Het format maakt gebruik van online aanwezige informatie over natuur, doelgroepen, plannen van derden en meer. De quick-scan levert zo voor ieder project snel een overzicht van de meeste relevante stakeholders die een relatie hebben […] Lees meer

Omgeving

In samenwerking met de inwoners van een noodoverloopgebied zijn tijdelijke waterkering getest. De tijdelijke waterkeringen reageren allemaal anders op verschillende ondergronden. Lees meer

Omgeving
#Verbindjeaandetoekomst

Waterprof heeft een quickscan uitgevoerd naar de bronnen die blauwalg veroorzaken in zwemwater. Een handelingsperspectief is aangeboden om het zwemplezier in de zomer te vergroten. Lees meer

Klimaat

Voor het ontwikkelen van een landelijk gebied zijn de mogelijkheden voor nieuwe sanitatie onderzocht. De verouderde glastuinbouw maakt plaats voor weilanden, parkbos, wandelpaden en woningbouw. Een mooie toevoeging hierbij is nieuwe sanitatie; methodieken die beschikbaar zijn om afvalwater op andere dan traditionele manieren in te zamelen en te verwerken. Lees meer

Klimaat

Elke druppel de grond in. Met ons versnellingsteam bestrijden we de droogte. Lees meer

Omgeving

Brak kwelwater in de Horstermeerpolder was voor Waternet aanleiding om een pilot op te zetten om te zien of deze probleemstof omgezet kan worden naar een grondstof voor drinkwater. Waterprof helpt bij onder meer de projectleiding. Lees meer

Omgeving

Het wordt steeds drukker op de Dommel. Met een klantenreis zijn belangen in beeld gebracht die meespelen bij de beoordeling van nieuwe recreatie initiatieven. Lees meer

Energie

Met een praktische blik op zoek naar kansrijke locaties voor aquathermie op Goeree-Overflakkee. Door de potentie in kaart te brengen kan aquathermie volwaardig worden meegenomen in aardgasvrije plannen van de gemeente. Lees meer

Klimaat

Waterschap Aa en Maas wil droogte op de hoge zandgronden aanpakken. Regelbare drainage is een maatregel met als doel meer water vast te houden op landbouwgronden. Het kan één van de bouwstenen zijn voor het realiseren van een klimaatrobuust watersysteem. Lees meer

Klimaat

De STOWA is de kennispartner van de waterschappen. De onderzoeksprogramma's van de STOWA zijn volop in beweging. Voor een groot aantal onderzoeksthema's organiseert Waterprof de online kennisdeling. Lees meer

Energie

Kennisdeling is nodig om aquathermie optimaal in te zetten in de energietransitie. Hoe zorg je ervoor dat opgedane praktijkkennis alle doelgroepen bereikt? Lees meer

Energie

Met een praktische blik het veld in. In de Hoeksche Waard ziet Waterprof kansrijke locaties voor aquathermie om een aardgasvrije toekomst te realiseren. We gingen op zoek naar deze schatten. Lees meer

Energie

Leren van praktijkervaringen om niet zelf het wiel uit te vinden. Waterprof heeft onderzoek gedaan naar de belangrijkste lessen voor aquathermie op het gebied van techniek en organisatie. Lees meer

Klimaat

Toenemende weersextremen in het beheergebied van waterschap Aa en Maas waren aanleiding voor het waterschap om in 2016 een visie te schrijven voor omgaan met extreem weer. Lees meer

Omgeving

In het kader van de Omgevingswet zullen overheden en gebiedspartners meer samen optrekken bij de inrichting van de fysieke leefomgeving. Lees meer

Energie

Rijkswaterstaat wil in 2030 energieneutraal zijn. Thermische energie uit oppervlaktewater (TEO) heeft de potentie om in een groot deel van de warmtevraag te voorzien in de bebouwde omgeving. Lees meer

Energie

Waterschap Hollandse Delta (WSHD) heeft de ambitie om in 2030 energieneutraal te zijn en werkt aan beleid omtrent duurzaamheid. Om de ambities te realiseren wil het waterschap een integraal programma ontwikkelen voor circulariteit, energie en duurzaamheid. Lees meer

Energie

De Unie van Waterschappen werkt samen met het ministerie van EZK en BZK, VNG en IPO aan het Nationaal Programma Regionale Energiestrategieën (NP RES), wat voortvloeit uit afspraken in het Klimaatakkoord. Lees meer

Omgeving

Het Deltaplan Agrarisch Waterbeheer richt zich op de transitie naar een duurzame Landbouw. De gezamenlijke partners – LTO Noord, Provincie Gelderland en de drie waterschappen- vroegen Waterprof om een programmatische aanpak uit te werken. En om die aanpak uit te rollen. Lees meer

Omgeving

Via het programma Aanpak Veenweiden (PAV) stimuleert de Provincie Utrecht innovaties om bodemdaling tegen te gaan in de veenweidegebieden van Utrecht. Zij vraagt aan Waterprof om dit programma te evalueren. Lees meer

Omgeving

Vanuit de gebiedsdossiers willen Provincie Gelderland en Vitens het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen in grondwaterbeschermingsgebieden reduceren. Lees meer

Omgeving

Het internationale project Polder2C’s richt zich op kennisontwikkeling en innovatie op waterveiligheid. Dijksterkte proeven, calamiteitenoefeningen en testen van innovaties. Waarbij het opleiden van de crisismanager van morgen centraal staat. Lees meer

Omgeving

Vanuit de provincie Gelderland kwam de vraag: Vertaal een landelijk, bestuurlijk vastgelegde overeenkomst in een provinciale aanpak voor combinatie van landbouw en waterwinning in vier grondwaterbeschermingsgebieden. Waterprof ging hiermee aan de slag. Lees meer

Omgeving

Brabants Landschap heeft de combinatie Waterprof/LvR-projectadvies gevraagd de mogelijkheid van een voetveer over De Dommel te onderzoeken. Lees meer